رفع خرابی و تعمیر فایل سیستم‌لینوکس

رفع خرابی و تعمیر فایل سیستم‌لینوکس (EXT4, XFS, Btrfs)

نمایش خطا هنگام بوت، عدم ذخیره فایل ها و مشاهده پیام های تکراری I/O در لاگ ها، نشانه وجود آسیب جدی در ساختار فایل سیستم است.در این شرایط و در زمان روبرو شدن با این ارورها، نحوه برخورد و چگونگی عملکرد کاربران مهم ترین عامل در رفع خرابی و بازیابی سیستم است.
لازم است بدانید در 90% اوقات تنها با انجام ندادن اقدامات خودسرانه و کمک گرفتن از متخصصین حوزه ریکاوری اطلاعات میتوانید به سادگی مسیر بازگشت اطلاعات را هموار سازید.
تلاش برای رفع خرابی و بازیابی اطلاعات با اجرای دستورات نادرست و عجولانه مانند fsck و xfs_repaire ، معمولا باعث تخریب متادیتا و کاهش شانس ریکاوری میشود . تا زمانی که هارد دستکاری نشده باشد شانس بازیابی اطلاعات وجود دارد اما ممکن است این فرصت با اولین تصمیم اشتباه از بین برود.

در ادامه روش های تشخیص نوع خرابی و بهترین راهکار جهت تعمیر فایل سیستم‌لینوکس را بررسی خواهیم کرد.

نشانه های آسیب دیدگی فایل سیستم 

قبل از هر اقدامی میبایست علت اصلی وجود اختلال در فایل سیستم را پیدا کنید. برای این کار لازم است نشانه های خرابی را ردیابی کنید. در ادامه به شرح خطاهای سیستمی خواهیم پرداخت.

• پیغام‌ خطای بوت: مشاهده عباراتی مانند Kernel Panic – not syncing: VFS: Unable to mount root fs یا dracut-initqueue timeout.
• Read-only : سیستم روشن است اما اجازه ذخیره هیچ فایلی را نمی‌دهد و ارور Read-only file system را دریافت می‌کنید.
• Input/output error : مشاهده ارور I/O هنگام کپی یا باز کردن فایل‌ها، اغلب نشانه وجود بدسکتور در لینوکس است.
• اختلال در پوشه ها: پوشه‌ها باز نمی‌شوند و یا نام آنها به کاراکترهای عجیب و غریب تغییر کرده است.
• لاگ‌های سیستمی : مشاهده ارورهای مکرر مربوط به I/O در خروجی دستور dmesg .
• پیام خطاKERNEL  BUFFER AND THE : این خطا نشان‌دهنده ناهماهنگی یا خرابی در بافرهای حافظه و کرنل است که معمولاً به دلیل خطاهای شدید I/O، بدسکتور دیسک یا آسیب به دیتاهای در حال پردازش رخ می‌دهد.

هشدار مهم، قبل از تایپ هر دستوری توجه داشته باشید!

توجه داشته باشید دستورات اجرا شده قابل بازگشت نبوده و تاثیرات مخرب استفاده از دستورات اشتباه باعث پیچیده تر شدن فرآیند احیای سیستم خواهد شد.

خطرات جدی اجرای دستور fsck

این دستور با هدف بازسازی ساختار فایل سیستم اجرا میشود. دستور fsck ابزاری قدرتمند اما بسیار پرخطر است زیرا هیچ درک درستی از محتوای اطلاعات شما ندارد.
اگر طی فرایند بازسازی، به فایل های خراب، ناقص و یا ناسازگار برسد ممکن است آنها را حذف و یا به پوشه ای به نام lost+found منتقل کند.
بنابراین fsck فایل سیستم را تعمیر میکند اما همزمان باعث نابودی اطلاعات خواهد شد.

مهمترین اقدام پیش از تعمیر فایل سیستم‌لینوکس : تهیه ایمیج (Clone)

قبل از هرگونه تلاش برای تعمیر فایل سیستم ، حتما یک کپی (Bit-by-bit Image) از هارد خراب تهیه کنید.

برای اینکه نگرانی بابت از بین رفتن اطلاعات خود نداشته باشید میتوانید یک کلون از آنها تهیه کنید. اما باید توجه داشته باشید حتی اگر یک سکتور به درستی کلون نشود و image ناقص باشد، کلون قابل استفاده نخواهد بود.

اگر قصد دارید این فرایند را خودتان انجام دهید، میتوانید از ابزار ddrescue استفاده کنید اما اگر تجربه کار با این نرم افزار را نداشته و یا مایلید ریسک از بین رفتن همیشگی اطلاعات را به جان نخرید میتوانید از تکنسین های حوزه بازیابی اطلاعات کمک بگیرید. مراکز معتبر بازیابی اطلاعات با استفاده از دستگاه مخصوص بدون ریسک و فشار آوردن به سیستم، تهیه ایمیج را در استانداردترین حالت ممکن انجام خواهند داد. کارشناسان مرکز هارد ایران برای تهیه ایمیج از تخصصی ترین ابزار ایمیج گیری( PC-3000 ) استفاده میکنند و در کوتاهترین زمان ممکن ایمیج اخذ شده را تحویل شما خواهند داد.

تعمیر فایل سیستم‌لینوکس EXT4،EXT3 و خطرات اجرای دستور e2fsckا

یکی از محبوب ترین فایل سیستم ها، EXT4 میباشد که عملکرد خوبی دارد اما در برابر قطع ناگهانی برق بسیار آسیب پذیر است. در صورت خرابی این فایل سیستم میتوان از دستور e2fsck برای تعمیر آن استفاده کرد ولی باید توجه داشته باشید که هرگز این دستور را روی پارتیشنِ متصل (Mounted) اجرا نکنید زیرا باعث آسیب دیدگی اطلاعات میشود.
اجرای دستور e2fsck -p فقط مشکلات جزئی فایل سیستم را برطرف میکند، بنابراین اگر با خطاهای پیچیده روبرو شده اید به هیچ عنوان فرایند تعمیر را ادامه ندهید. زیرا در این شرایط تلاش برای تعمیر نرم افزاری فایل سیستم باعث از بین رفتن همیشگی اطلاعات خواهد شد.

در مرکز هارد ایران ، مشکلات پیچیده فایل‌سیستم‌های EXT3 و EXT4، مانند آسیب دیدن Superblock ، با روش‌های سخت‌افزاری و بدون به خطر انداختن اطلاعات اصلی کاربران برطرف خواهد شد.

رفع ارور “Bad Magic Number in Superblock”

در فایل سیستم های لینوکس هر پارتیشن، بخش مهمی به نام Superblock دارد که به عنوان شناسنامه فایل سیستم شناخته میشود.
در صورت خرابی Superblock ، ممکن است کل پارتیشن از بین برود. در این شرایط مرکز هارد ایران با استفاده از نسخه پشتیبان، فایل سیستم را در کمترین زمان، بدون از بین رفتن اطلاعات بازسازی میکند.

تعمیر فایل سیستم‌لینوکس XFS در مرکز هارد ایران (ویژه سرورهای Enterprise)

XFS از رایج ترین فایل سیستم های سازمانی می باشد که تعمیر آن نسبت به دیگر سرور ها پیچیده تر و معمولا نیاز به تجهیزات سخت افزاری پیشرفته و دانش تخصصی دارد.
در این نوع فایل سیستم اجرای دستور FSCK هیچ کاربردی نداشته و برای تعمیر آن از دستور xfs_repair استفاده میشود.

یکی از خطرات اصلی در اجرای دستور xfs_repair بکارگیری سوئیچ مخرب -L است که برخی ادمین ها برای حل سریع مشکل از آن استفاده میکنند. این سوئیچ ممکن است فایل‌سیستم را دوباره بالا بیاورد، اما همه لاگ‌ها و اطلاعات جدید را از بین میبرد.

مرکز هارد ایران استفاده از روش‌های پرخطر برای تعمیر فایل سیستم‌لینوکس را به حداقل رسانده و با تسلط کامل بر ساختار XFS ، خرابی‌های پیچیده متادیتا را با حفظ کامل اطلاعات و لاگ‌ها برطرف می‌کند.

خطر مرگبار سوئیچ ( -L Zero Log)

یکی از خطرناک ترین دستورات ، دستور  xfs_repair -L /dev/sdX است.
چرا این دستور خطرناک است؟

• گزینه -L تاریخچه فعالیت‌های فایل‌سیستم (Log) را پاک می‌کند.
• اگر سرور هنگام نوشتن اطلاعات کرش کرده باشد، اجرای این دستور باعث از بین رفتن آخرین اطلاعات ذخیره شده میشود.

در صورتی که با خطای  “Log is dirty” مواجه شدید به هیچ عنوان سیستم را دستکاری نکنید زیرا بازیابی اطلاعات از فایل سیستم XFS که لاگ آن به درستی Replay نشده، نیازمند دانش و تخصص عمیق درباره ساختار XFS میباشد.
مرکز هارد ایران بصورت تخصصی ریکاوری و تعمیر فایل سیستم‌لینوکس را با استفاده از تجهیزات پیشرفته و کارشناسان مجرب انجام داده و پیچیده‌ترین خرابی‌ها را بدون از دست رفتن اطلاعات، برطرف می‌کند.

رفع خرابی فایل سیستم Btrfs بصورت تخصصی

فایل سیستم BTRFS به جهت قابلیت های پیشرفته موجود، ساختار داخلی بسیار پیچیده ای دارد.
بروز برخی مشکلات مانند عدم تطابق CHECKSUM یا خرابی Tree log در این نوع فایل سیستم بسیار رایج است، اما باید بدانید استفاده از ابزار پیش فرض btrfs check –repair که برای تعمیر این خطاها طراحی شده، ریسک بالایی دارد، زیرا سازندگان BTRFS هشدار داده اند که این دستور هنوز آزمایشی است و استفاده نادرست از آن، باعث نابودی کامل ساختار فایل‌سیستم و از بین رفتن اطلاعات خواهد شد.
در صورت مواجهه با خرابی در فایل سیستم BTRFS ، پیش از هرگونه اقدام غیر تخصصی با کارشناسان مرکز هارد ایران بصورت رایگان در تماس باشید.

نمونه بازیابی موفق 30 ماشین مجازی ویندوزی و لینوکسی در مرکز هارد ایران

قطع دسترسی به ماشین مجازی به دلیل بروز رسانی

14 ترابایت دیتا سازمانی قربانی یک ارتقای ساده

تیم آی تی شرکت کاوشگران … اقدام به ارتقا proxmox از نسخه ی 6 به 7 ، از طریق فایل  ISO (بوت فلش) کردند .

پس از بروزرسانی پارتیشن های سیستمی  (Root , Swap) ، شرکت بایک وضعیت بحرانی روبه رو شد :

• از دسترس خارج شدن پارتیشن دیتا که حاوی 14 ترابایت اطلاعات حیاتی شرکت بود و از همه مهم تر
• ناپدید شدن 30 ماشین مجازی ویندوزی و لینوکسی سازمان

اما باز هم ، بک آپ خارجی از اطلاعات سرور وجود نداشت .

بازیابی همزمان 30 ماشین مجازی ویندوزی و لینوکسی

با وجود اینکه از اطلاعات بک آپ گرفته نشده بود ، اما چون سرور در زمان مناسب خاموش شده بود و هیچ‌گونه عملیات بازنویسی یا تغییری بر روی RAID انجام نشده بود ، شانس بالایی برای ریکاوری وجود داشت .

تیم ریکاوری مرکز هارد ایران ، توانست ، با به کارگیری تجهیزات تخصصی سرور ، اطلاعات حیاتی مربوط به ساختار منطقی هارد ها (LVM) را که به‌صورت نسخه‌های پشتیبان و مخفی روی خود هاردها ذخیره شده‌بودند ، پیدا و بازیابی نماید .

توصیه مهم : همانطور که در نمونه بالا دیدیم ،گاهی حتی یک آپدیت ساده میتواند ، تمام سیستم اطلاعاتی یک سازمان را فلج نماید . بنابراین توصیه میشود ، پیش از هر اقدامی ، حتما یک بک آپ کامل از سرور بگیرید و با کمک و مشورت متخصص عملیات بروز رسانی را شروع نمایید .

ریکاوری و تعمیر فایل سیستم‌لینوکس در مرکز هارد ایران:

مرکز هارد ایران با بیش سه دهه تجربه موفق در همکاری با نهاد های دولتی و سازمان های خصوصی به عنوان مرجع تخصصی بازیابی اطلاعات و ریکاوری انواع سرورها شناخته میشود. کارشناسان این مجموعه به جای اجرای دستورات تعمیری پر ریسک، از روش های تخصصی و مطمئن برای بازسازی ساختار فایل سیستم و بازیابی اطلاعات استفاده میکنند.

این مجموعه مجهز به پیشرفته ترین تجهیزات مانند PC-3000 و همچنین کلین روم ، قادر است اطلاعات را با بالاترین شانس موفقیت و حفظ محرمانگی کامل بازیابی کند.

سوالات متداول درباره تعمیر فایل سیستم‌لینوکس

آیا دستور fsck اطلاعات را پاک می‌کند؟

بله در برخی شرایط ممکن است اطلاعات پاک شود. دستور Fsck برای “سالم سازی ساختار فایل ها” طراحی شده و هدف آن حفظ اطلاعات سرور نیست. در صورتی که ساختار فایل ها آسیب ببیند، دستور Fsck برخی اطلاعات را پاک میکند تا بتواند کل سیستم را نجات دهد.

تفاوت دستور xfs_repair و e2fsck چیست؟

دستور e2fsck برای فایل‌سیستم‌های EXT طراحی شده درصورتی که xfs_repair مخصوص XFS است.
ساختار این دو  دستور کاملاً متفاوت است و ابزارهای مربوط به آنها را نمی‌توان جایگزین یکدیگر کرد.

هزینه بازیابی اطلاعات فایل سیستم لینوکسی چقدر است؟

هزینه تعمیر فایل سیستم‌لینوکس و بازیابی اطلاعات به عواملی مانند نوع خرابی، نوع فایل‌سیستم، ظرفیت هارد و نوع RAID بستگی دارد. در مرکز هارد ایران، پس از تست و بررسی اولیه دستگاه بصورت رایگان، هزینه دقیق و مدت زمان لازم برای فرایند ریکاوری توسط کارشناسان اعلام خواهد شد.